|
|
|
|
Vitamine
E
Vitamine E is
een vitamine
die bestaat uit een mengsel van acht verschillende, vetoplosbare stoffen, vier tocoferolen
en vier tocotri-enolen.
De meest actieve component is α-tocoferol. Vitamine E is een antioxidant. Belangrijke bronnen van vitamine E zijn plantaardige olie, noten en bladgroenten. Vitamine E en magnesium zijn de twee voedingsstoffen die bij uitstek beschermend werken voor de cellen. Zijn deze twee stoffen in voldoende mate voorhanden dan kunnen zij verouderingsprocessen en degeneratieve ziekten als atherosclerose en hoge bloeddruk vertragen. Wetenschappelijke onderzoeken Vitamine E
en zenuwschade na chemo: Drie studies (gerandomiseerd maar zonder placebo) onderzochten of
extra vitamine E bescherming biedt tegen zenuwschade die vaak veroorzaakt wordt
door intensieve behandeling met cisplatin en paclitaxel. Alle drie de studies
kwamen tot ongeveer dezelfde conclusie: circa 30% neuropathische klachten in de
vitamine E groep t.o.v. 85% in de controlegroep. De dosering was 600mg per dag
in twee van deze studies en 300mg in de derde studie; vanaf het begin van de
eerste chemokuur tot drie maanden na de laatste kuur. (J Clin Oncol, 2003;
Neurology, 2005; Support Care Cancer, 2006)
Amyotrofe laterale sclerose en vitamine E: Omdat
oxidatieve stress een rol speelt bij de ernstige neurologische spierziekte
amyotrofe laterale sclerose (ALS) zijn er in het verleden verscheidene
onderzoeken verricht met hoge doses vitamine E onder ALS patiënten . Helaas
bleek vitamine E geen verbetering te geven, hooguit enige vertraging in het
aftakelend verloop van deze ziekte. Recentelijk zijn er wel twee studies
verschenen die erop wijzen dat vitamine E wel bescherming biedt tegen deze
ziekte. Nederlandse onderzoekers vergeleken te voedingsgewoontes van 132 mensen,
bij wie ALS pas was vastgesteld met die van 220 vergelijkbare gezonde mensen.
Voor twee groepen voedingsstoffen vond men een opvallend verschil in inname:
meervoudig onverzadigde vetzuren en vitamine E. Men berekende dat zowel een hoge
inname van omega-3 en omega-6 vetzuren als een hoge vitamine E inname de kans op
het krijgen van ALS halveert. In een ander onderzoek bestudeerde men de gegevens
van een bevolkingsonderzoek onder 957740 Amerikanen die tussen 1982 en
1998 gevolgd waren. Gekeken werd naar het gebruik van multivitamines, vitamine C
en vitamine E supplementen. Er werd geen verband gevonden tussen het gebruik van
vitamine C of multivitamines en de kans op ALS. Vitamine E slikkers hadden wel
veel minder risico gelopen op deze ziekte, waar jaarlijks circa 500 Nederlanders
aan sterven: 41% minder kans bij regelmatig gebruik korter dan 10 jaar en 62%
bij 10 jaar of langer gebruik. (Annals Neurology, 2005; Amyotroph
Lateral Scler Other Motor Neuron disord. 2001; J Neural Transm 2005; BBC News
Health, 2006) Vitamine
E en hart- en vaatziektes: In een
overzichtsstudie werden de gegevens van zeven dubbelblind onderzoeken
geanalyseerd waarbij mensen met hart-en vaatziektes, of een verhoogd risico
daarop, extra vitamine E of een placebo hadden gekregen . Er werd gekeken of er
een effect was op het voorkomen van hartaanvallen, beroertes of sterfte door
hart- en vaatziektes. Bij zes van de zeven onderzoeken werden geen bewijzen
gevonden voor een effect van vitamine E. Alleen bij het oudste onderzoek (de
CHAOS studie, zie hieronder) vond men in de vitamine E groep een halvering van
het aantal hartaanvallen. (ook bij andere onderzoeken, zoals de SPACE Trial uit
2000 waarbij 70% minder hartaanvallen plaatsvonden in de vitamine E groep (800ie
d alfa tocoferol per dag) dan in de placebogroep. In de HOPE trial en de GISSI
prevenzione vond men geen effect van vitamine E(Archives of Internal
Medicine, 2004) In commentaren op dit artikel worden allerlei mogelijke
verklaringen gegeven voor het ontbreken van positieve effecten van vitamine E.
Meest waarschijnlijk lijkt ons dat bij langdurig gebruik van hoge doses vitamine
E er ook een negatief effect optreedt. Een soortgelijk effect als die welke in
sterkere mate optreedt bij ontstekingsremmende medicijnen. Eén van de onderzoeken die,
volgens de conclusies van de onderzoekers geen effect van vitamine E op hart- en
vaatziektes aantoonden is de Italiaanse GISSI Prevenzione Trial. 11000 mensen
die recentelijk een hartaanval hadden gehad werden in 4 groepen verdeeld. Eén
groep kreeg visoliecapsules te slikken met per dag 1000mg omega-3 vetzuren
(EPA+DHA), een tweede groep kreeg 300mg (synthetische) vitamine E per dag, de
derde groep beiden en de vierde groep geen van beiden. Na 3 ½ jaar werden het
aantal hartaanvallen, beroertes en sterftes geteld. De vitamine E leek de
kans op deze drie gebeurtenissen samen niet te hebben beïnvloed. De
totale sterfte was ook lager. De extra visolie bleek bij deze mensen met een
toch al behoorlijk gezond mediteraan dieet de sterfte door hartaanvallen en de
sterfte in het algemeen met 20 % te hebben verminderd.Dit kwam voornamelijk door
een daling van 45% van het aantal gevallen van dodelijke hartstilstand. Vitamine E bij
coronaire hartziektes blijft raadselachtig:
Vitamine e zou moeten helpen maar de resultaten vallen steeds tegen. Nu
kregen 90 hart- en vaatziektepatiënten 1200ie natuurlijke vitamine E per dag of
een placebo gedurende 2 jaar. In belangrijke mate verminderde de vitamine E de
bij hartpatiënten verhoogde gehaltes van oxidatie- en ontstekingsstoffen in het
bloed zoals C-reactieve proteïne (-32% CRP), F-2 isoprostanes en tumor necrosis
factor. Er werd echter geen invloed gemeten van vitamine E op de doorsnee van de
halsslagader of op de kans op een hartaanval of beroerte. ( American
Journal of Clinical Nutrition, 2007) Vitamine E en
menstruatiepijnen:
Dysmenorrhoea is de benaming van de aandoening die gekenmerkt wordt door
menstruatiepijnen en bloedverlies die veel voorkomt onder tienermeisjes. 278
meisjes, die hier last van hadden, kregen elke maand, vanaf twee dagen voor het
begin van de menstruatie, gedurende vijf dagen 400ie vitamine E per dag of een
placebo. Na twee en na vier maanden werd de ernst en de duur van de pijn en de
hoeveelheid bloedverlies vastgesteld. Dit alles was in de groep die de vitamine
E gekregen had aanzienlijk verminderd. Vooral na vier maanden waren de klachten
zodanig afgenomen dat er over het algemeen nauwelijks nog sprake was van
dysmenorrhoea. Zo was het aantal uren menstruatiepijn in de vierde maand in de
vitamine E groep gemiddeld 1,6 t.o.v. 17 in de placebogroep. (British Journal
of Obstetrics and Gyneacology, 2005) Vitamine
E en C en de ziekte van Alzheimer: In een Amerikaans onderzoek werd onderzocht of het gebruik van hoog
gedoseerde vitaminepreparaten de kans op het krijgen van de ziekte van Alzheimer
vermindert. Tussen
1995 en 1997 werd bij circa 5000 personen van 65 jaar en ouder onderzocht of ze
de ziekte van Alzheimer hadden . Dit bleek bij 200 personen uit de testgroep het
geval te zijn. Ook werd gekeken welke proefpersonen vitamine C, vitamine E,
vitamine B complex of multivitaminetabletten gebruikten. Drie jaar later werden
deze mensen nogmaals benaderd. Hierbij werden 104 nieuwe gevallen van Alzheimer
vastgesteld. Gecorrigeerd voor leeftijd, sekse, lichamelijke gezondheid en
genoten onderwijsniveau werd geen bewijs gevonden voor een beschermend effect
van uitsluitend en alleen gebruik van vitamine C , vitamine E ,een
multivitaminepreparaat of vitamine B-complex . Onder degenen echter die zowel
vitamine C (tenminste 500mg per dag) als vitamine E (tenminste 400ie per
dag) supplementen gebruikten - 17% van de mensen - kwam aanzienlijk minder
Alzheimer voor: 78% minder bij het eerste onderzoek en 64% minder bij het tweede
onderzoek. Onder degenen die zowel vitamine E als een
multipreparaat gebruikten ( dat ook vitamine C bevat ) kwam ook minder Alzheimer
voor, zij het vaker dan onder de vitamine E+ vitamine C slikkers. Door
anderssoortig, dubbelblind, onderzoek zou pas afdoende bewezen kunnen worden dat
hoge doses vitamine E + vitamine C bescherming bieden tegen de ziekte van
Alzheimer. (Archives of Neurology, 2004) Vitamine
E bij borstkanker: Tussen
1986 en 1988 deden 385 vrouwen, die na de menopauze borstkanker hadden
opgelopen, mee aan een onderzoek over voedingssupplementen en kanker. Tijdens
het onderzoek, dat ongeveer 14 jaar duurde, werd d.m.v. vragenlijsten het
gebruik van voedingssupplementen vastgesteld. Terugkeer van borstkanker en
sterfte door borstkanker kwam 46% minder voor onder gebruikers van vitamines in
hogere doseringen. Vooral het gebruik van extra vitamine E gedurende ten minste
3 jaar bleek gunstig: 67% minder sterfte door borstkanker en terugkeer van de
ziekte. Minder betrouwbare antwoorden door nabestaanden van overledenen sluiten
niet uit dat deze cijfers geflatteerd zijn. (Nutr Cancer, 2003) Vitamine
E en prostaatkanker: Vitamine E, waarvoor bewijzen bestaan dat het
bescherming biedt tegen prostaatkanker, verhindert de werking van twee proteïnen
die een rol spelen in de ontwikkeling van de ziekte. Onderzoekers toonden aan
dat als prostaatkankerweefsel blootgesteld werd aan vitamine E het prostaat
specifieke antigen (PSA) gehalte met 80 à 90% kan dalen. Dit is een teken van
verminderde kankergroei. Men kwam er ook achter dat vitamine E het gehalte van
de proteïne androgeenreceptor doet dalen. Deze proteïne speelt een belangrijke
rol in de groei van prostaatcellen en prostaatkankercellen. Ook daalde het
aantal kankercellen met 25% à 50% en, in combinatie met het op zichzelf weinig
effectieve anti-androgeen medicijn hydroxyflutamide, doodde de vitamine 90% van
de kankercellen. De soort vitamine E die gebruikt werd, alfa toc. succinaat,
heeft volgens de onderzoekers een betere anti-kankerwerking dan andere soorten
vitamine E. Ook toonde men aan dat
het mineraal selenium (als selenomethionine) een kankerremmende werking heeft
doch op geheel andere wijze dan vitamine E (Proc Nat Acad Science, 2002; Unisci.com,
2002) zie ook voor prostaatlanker lLycopeen
en voeding en kanker Vitamine E en Aspirine samen sterke
ontstekingsremming: Aspirine (acetylsalicylzuur) heeft evenals vitamine E een
zogenaamde COX 2 ontstekingsremmende werking. Dit kan grote voordelen hebben bij
aandoeningen als reuma, aderverkalking en vermoedelijk ook bij kanker en
degeneratieziektes als Alzheimer. Eén van de nadelen van Aspirine is dat het
ook een COX 1 remming heeft. Met als gevolg dat de maagwand bij hogere doses
wordt aangetast. Hetzelfde nadeel hebben veel andere, synthetische,
ontstekingsremmende medicijnen zoals diclofenac (aspirine is een
plantenextract). Dit nadeel heeft vitamine E niet. Vitamine E heeft, evenals
lage doses Aspirine, echter maar een zwakke ontstekingsremmende werking. Het
doet ons genoegen te kunnen melden dat onderzoek heeft aangetoond dat de
ontstekingsremmende werking van vitamine E samen met Aspirine veel sterker is
dan van ieder afzonderlijk. (Free Radic Biol Med, 2000) Haver
en vitamine E houden aderen open na vette maaltijd: 50 gezonde mensen kregen verschillende keren een erg vette
milkshake te drinken samen met een
bord havermoutpap, tarwepap of 800i.e. vitamine E. Na het eten van de milkshake
en de tarwepap verminderde telkens de doorbloeding van de aderen met meer dan
13%. Als samen met de milkshake de vitamine E of de havermoutpap werd gegeten
trad deze verminderde doorbloeding niet op. Dit onderzoek toont aan dat het eten
van veel verzadigd vet de bloedvaten doet samentrekken. Haver en vitamine E
verhinderen dit verschijnsel. (CBS Healthwatch, 2001) Vitamine
E verbetert ook de doorbloeding bij diabetici: Eén van de verschijnselen van diabetes type 1 is dat de
doorbloeding minder is. De samentrekking en ontspanning van de bloedvaten
verloopt vaak minder goed dan bij mensen zonder deze aandoening. 41 diabetici
type 1 kregen per dag 1000i.e. vitamine E of een placebo. Na drie maanden bleek
dat bij degenen die de vitamine E hadden gekregen de doorbloeding (
endotheelfunctie) was verbeterd vergeleken met de mensen die de placebo hadden
gekregen. (J. Am. Coll. Cardiol, 2000) Vitamine
E verbetert oog- en nierafwijkingen bij suikerpatiënten: 36
diabetici type 1 en zes gezonde mensen kregen per dag 1800 i.e. vitamine E of
placebo's. Na vier maanden werd er gewisseld en kreeg de andere groep de
placebo's respectievelijk de vitamine E (dit wordt 'dubbelblind,
placebogecontroleerd, crossover' genoemd). Telkens werd de doorbloeding van het
netvlies en de nierfunctie (creatininegehalte in de urine) gemeten. Bij de
diabetici, die overigens allen korter dan tien jaar aan deze ziekte leden,
verbeterde de vitamine E de doorbloeding van de ogen, die bij aanvang 17%
slechter was, tot dezelfde waarden als van de gezonde mensen. De
creatinineuitscheiding normaliseerde zich d.w.z. de werking van de nieren
verbeterde. De vitamine E had geen invloed op het bloedsuikergehalte. (Diabetes
Care, 1999; http://journal.diabetes.org/FullText/Diabetes%20Care/1999-08ft/pg1245.htm) Vitamine E en
prostaatkanker: De
helft van 29132 Finse mannen tussen de 50 en 69 kregen gedurende 6 jaar 50mg
vitamine E (50ie-75ie afhankelijk van de soort) per dag en de andere helft een
placebo. Er werd toen gekeken hoeveel mensen long- en prostaatkanker hadden
gekregen en hieraan waren overleden. Deze doses vitamine E bleek weinig
bescherming te bieden tegen longkanker maar wel te beschermen tegen
prostaatkanker. Berekend werd dat de vitamine E slikkers 32% minder risico
hadden gelopen deze ziekte te krijgen en 41% minder kans eraan te sterven. (http://www.
abcnews.com/sections/living/Dailynews/prostate0317.html) Vitamine E en
pentoxifylline tegen chronische weefselbeschadiging na bestraling:
Mensen die bij de behandeling van kanker bestraling
hebben ondergaan krijgen vaak na enige tijd last van ontstekingen, verhardingen
en anderzijds aangetaste weefsels die niet beter worden maar verergeren. Dit
wordt 'radiation induced fibrosis' genoemd. 43 mensen die enige jaren ervoor
bestraald waren tegen borst- of hoofd- en nekkanker en hier veel last van hadden
kregen per dag 1000ie vitamine E en 800mg pentoxifylline ( een vaatverwijder) .
De huid en het onderliggende weefsel begonnen langzaam maar gestaag te helen
zodat na een jaar de aangetaste delen met 66% waren teruggedrongen met uitzicht
op verdere genezing. Voordat met dit onderzoek was begonnen behandelde men eerst
een aantal andere mensen met dezelfde kwaal met alleen 700ie vitamine E per dag.
Dit gaf ook verbetering. Zij het in mindere mate. Een
andere effectieve behandeling voor deze aandoening is niet bekend. (J. of Clinical Oncology,
1999; http://www.jco.org/cgi/content/full/17/10/3283) Vitamine E en
hart-en vaatziekten :
De Cambridge Hart Antioxidanten Studie (CHAOS) onderzocht het effekt van hoge
doses vitamine E bij mensen met aderverkalking (90% had bijv.last van angina
pectoris) die hiervoor bij een cardioloog onder behandeling waren. Van de circa
2000 patiënten kreeg iets meer dan de helft 400 of 800 i.e. per dag (precies
dezelfde soort als onze capsules) gedurende gemiddeld anderhalf jaar. De rest
kreeg een placebo. Ondanks het feit dat de placebogroep lichtelijk in het
voordeel was wat betreft risicofactoren (geslacht, cholesterolgehalte, diabetes,
bloeddruk en medicijngebruik) bleek dat de vitamine E groep 47% minder risico
had gelopen op een infarct , waarvan 77% minder niet-fatale hartinfarcten en
geen verschil in het aantal fatale eerste infarcten. Het voordeel van de
vitamine E trad op vanaf 200 dagen na aanvang van de behandeling. (The
Lancet, 347, 1996) Wij denken dat het verschil in resultaten van dit
onderzoek t.o.v. de latere onderzoeken die geen positieve resultaten lieten zien
te verklaren valt uit oftewel de kortere duur van dit onderzoek oftewel een
negatieve interactie met statines in de latere onderzoeken. Vitamine E en
epilepsie: Aan 13
epilepsiepatiënten die deze ziekte al lang hadden maar bij wie de
standaardtherapie niet goed hielp werd extra vitamine E gegeven. Dit verhoogde,
naast het vitamine E gehalte, tevens het SOD gehalte (een belangrijk
antioxidantenzym). Na vier weken bleken het aantal aanvallen te zijn verminderd.
Ook verbeterden de slaapstoornissen, angsten, hoofdpijnen en de algehele
conditie. (Ortho, 1996) Er staat niet vermeld wat de gegeven hoeveelheid
was maar afgaande op de stijging van de vitamine E spiegel (+70% na twee weken)
schat ik deze op 400i.e. per dag. Overigens bleef men gewoon de medicijnen
innemen Vitamine E
gehaltes: Bij
894 mensen werd het vitamine E gehalte in het lichaam gemeten. Mannen hadden een
lager vitamine E gehalte dan vrouwen. Bij rokers was het lager dan bij niet
rokers. Bij mensen met weinig lichaamsbeweging lager dan bij veel
lichaamsbeweging en met een dikke buik lager dan een dunne buik. Verminderde
kans op hartziekten bij gebruik van extra vitamine E. Resultaten van een
onderzoek onder 85245 vrouwen
100ie
200ie-500ie 600ie vit. E per dag |
